«Τι θα γίνεις όταν μεγαλώσεις; Θα ακολουθήσεις το επάγγελμα του μπαμπά/της μαμάς;

Γιατρός ή Δικηγόρος;» Όσα χρόνια και αν πέρασαν, οι ερωτήσεις παραμένουν οι ίδιες με την διαφορά ότι οι σημερινοί έφηβοι καλούνται να απατήσουν λαμβάνοντας υπόψη περισσότερες παραμέτρους από κάθε άλλη περίοδο.

Αν και οι επαγγελματικές προτιμήσεις των νέων αρχίζουν να διαμορφώνονται από την παιδική ηλικία, επηρεαζόμενες από το οικογενειακό περιβάλλον περισσότερο, εντούτοις τα ενδιαφέροντα αυτά δεν παρουσιάζουν καμία σταθερότητα, καθώς διαπιστώνεται γρήγορη εναλλαγή από το ένα στο άλλο.

Η ηλικία των 15 περίπου αποτελεί το πρώτο στάδιο ενός ουσιαστικού προβληματισμού. Ο μαθητής επιζητά να πληροφορηθεί για τα διάφορα επαγγέλματα, κυρίως για αυτά που του αρέσουν ή στα οποία έχει κλίση, για τα απαιτούμενα προσόντα, τις διαδικασίες κ.α.

Καθώς μεγαλώνει ο έφηβος το κριτήριο «μου αρέσει-έχω κλίση» για την επιλογή του επαγγέλματός ξεκαθαρίζει σιγά - σιγά. Το άτομο συνειδητοποιεί πως δεν αρκεί μόνο το ενδιαφέρον για να επιλέξει κάποιο επάγγελμα, μα παίζει ρόλο και η σχολική του επίδοση ή ακόμη και οι άλλες δραστηριότητές του, αλλά φυσικά και οι προοπτικές που κάθε επάγγελμα έχει.

Η πλειοψηφία των νέων σήμερα επιλέγει τις σπουδές και το επάγγελμα του, με κριτήριο τις προοπτικές. Όμως, όσο ισχυρό και αν είναι αυτό, δε θα πρέπει να αποτελεί την βάση σε μία απόφαση ζωής. Για να επιλέξει κάποιος νέος ένα επάγγελμα θα πρέπει να τον ικανοποιεί και να του αρέσει. Αν ένα επάγγελμα δεν ταιριάζει στο χαρακτήρα και τις κλίσεις ενός ατόμου, δε θα πρέπει να επιλέγεται, όσο εξαιρετικές και αν είναι οι προοπτικές του.

Τα βασικότερα κριτήρια για την επιλογή του ιδανικού επαγγέλματος, σύμφωνα με τους ειδικούς και με σειρά προτεραιότητας είναι:
• Αυτογνωσία, ενδιαφέροντα, κλίσεις, προτιμήσεις.
• Ικανότητες, δεξιότητες, επιδόσεις, θέληση, αξίες, στόχοι, φιλοδοξίες.
• Οικογενειακή παράδοση, κουλτούρα, τόπος κατοικίας, οικονομικές δυνατότητες.
• Επαγγελματικές προοπτικές και απολαβές.